Objectieve blik
Waarom hebben we “objectieve blik” dikgedrukt in de intro? Omdat de Teamrollen Navigatie Test is ontwikkeld door Het Teamcoach Bureau, de auteur van dit artikel. In samenwerking met gecertificeerde teamcoaches en organisatiepsychologen weliswaar, maar het is wel onze test.
Logisch dus dat je verwacht dat dit artikel een hoog WC-eend gehalte heeft. Wij zullen onze eigen test toch wel ophemelen en andere tests neersabelen. Want we willen natuurlijk vooral verkopen! Maar nee, dat is niet waarom we de test, die we TNT noemen, hebben ontwikkeld en ook niet waarom we dit artikel schrijven.
We willen dat onze klanten bewust en overtuigd kiezen voor de TNT. Daarom delen we onze kennis erover graag. Wat het verschil is met Belbin lichten we graag toe, zodat jij een weloverwogen keuze kunt maken.
Wat het verschil is met andere tests, naast die van Belbin, is ook belangrijk. Daarover nu eerst meer.
De TNT en Belbin zijn geen persoonlijkheidstests
Het is belangrijk om eerst het verschil tussen een persoonlijkheidstest en een (team)rollentest uit te leggen. Want dat is namelijk totaal niet hetzelfde en geeft jou de mogelijkheid, om op basis van je doel, al meteen een heleboel tests opzij te zetten.
Een persoonlijkheidstest brengt karaktereigenschappen, gedragspatronen, voorkeuren en valkuilen van één persoon in kaart. Dit zijn alle tests die je tegenkomt die niet Belbin of de Teamrollen Navigatie Test zijn.
Een teamrollentest brengt niet alleen de gedragspatronen van alle teamleden in kaart, maar ook hoe ze samenhangen. Niet per se alleen hoe ze samenwerken, want daar schort het in een team nog wel eens aan, maar wel de invloed die ze op elkaar hebben. Welke rollen gaan goed samen, welke minder, wie zet je waarop in tijdens een gezamenlijk project? Er is bij een teamrollentest dus altijd sprake van een gezamenlijk aspect, en altijd afgestemd op het doel dat jullie met elkaar te halen hebben.
Je kunt uiteraard van alle teamleden een persoonlijkheidstest afnemen, maar dan weet je eigenlijk nog niks over de dynamiek van die rollen op elkaar.
Dus wil je echt meer weten over de samenhang van je team en het effect dat de teamleden op elkaar hebben? Dan moet je kiezen voor een teamrollentest. En daar zijn er twee van. De Teamrollen Navigatie Test en de test van Belbin. Zo, dat scheelt alweer een hoop keuzestress. Nu het onderscheid.
Het verschil tussen de Teamrollen Navigatietest (TNT) en Belbin
Met je doel voor een teamrollentest voor ogen – om de invloed van de rollen op elkaar en de samenhang te onderzoeken dus – kun je nu de keuze maken tussen een Belbin test en de Teamrollen Navigatie Test.
Maar als er al een teamrollentest bestaat, waarom heeft Het Teamcoach Bureau er dan voor gekozen om een nieuwe test te ontwikkelen? De Britse organisatiepsycholoog dr. Meredith Belbin deed in de jaren ’70 onderzoek naar teams en teamgedrag aan de Henley Business School. Hij introduceerde het concept dat effectieve samenwerking gebaat is bij een goede balans in gedragsrollen binnen een team. Zijn werk vormde een belangrijke inspiratiebron voor het denken over de verschillende rollen in een team.
Tegelijkertijd is de praktijk van teams en samenwerking sterk veranderd sinds die tijd. Hybride werken, inclusieve besluitvorming, tijdelijke projectstructuren en hoge veranderdruk vragen om eigentijdse benaderingen van teamontwikkeling. Dus vonden wij het tijd worden voor een eigentijdse, moderne, contextgerichte versie van een teamrollentest die rekening houdt met hedendaagse uitdagingen, zoals technologische veranderingen, hybride werken, parttime en remote werken, diversiteit, gendergelijkheid, etc.
Het model van de TNT is geïnspireerd op eerdere inzichten, zoals die van Belbin, maar is een zelfstandig instrument met een eigen set van rollen, taalgebruik en toepassingsmogelijkheden.
Is de Teamrollen Navigatie Test dan beter dan Belbin?
Nee, dat gaan we niet claimen. Daarvoor zouden we een direct vergelijkend onderzoek moeten doen (dezelfde steekproef, beide tests afnemen en dan betrouwbaarheid/validiteit vergelijken). Dat hebben we niet gedaan, en bovendien hebben we de psychometrische cijfers van de Belbin-vragenlijst zelf niet volledig beschikbaar.
Wat we wél hebben gedaan is een eerste validatieonderzoek op de TNT (N=116). Daaruit blijkt dat de vragenlijst een goede interne consistentie heeft (alpha = .86).
Tegelijkertijd zien we dat de rollen statistisch nog vrij sterk overlappen en dat de constructvaliditeit nog onvoldoende hard is. Dat betekent simpel gezegd: de rollen zijn in de data nog niet zo duidelijk van elkaar te onderscheiden als we theoretisch zouden willen. Dat is overigens hetzelfde probleem wat je terugziet in onderzoek naar de Belbin teamrollen – ze zijn simpelweg te ambigu.
We blijven de test continu ontwikkelen en blijven validatie-onderzoek doen. Zo zal de constructvalideit steeds verder toenemen. De eerlijke wetenschappelijke versie is ongeveer zo: de TNT is geen “wetenschappelijk bewezen betere Belbin”, maar wel een methodologisch zorgvuldiger ontwikkelde variant van het teamrollenidee, waarin we een aantal bekende kritiekpunten hebben proberen te verbeteren.
Bijvoorbeeld:
- Minder afhankelijk van gedwongen keuzes (wij gebruiken geen ipsatieve scoring, maar een Likert-schaal met ipsatief element), dus methodologisch zorgvuldiger ontwikkeld.
- Statistische analyse en herschrijven van items,
- Items deels gekoppeld aan HEXACO-persoonlijkheidsdimensies (en die hebben sterke wetenschappelijke onderbouwing). De TNT geeft daarmee een breder en realistischer beeld van gedrag. De test legt verbinding met moderne persoonlijkheidsliteratuur (o.a. HEXACO) en kijkt daarmee niet alleen naar rollen, maar naar onderliggende gedragsvoorkeuren.
- Ontwikkeld voor dialoog, niet voor labels. De TNT is bewust geen selectie- of diagnose-instrument, maar een hulpmiddel om gedrag, voorkeuren en samenwerking in teams bespreekbaar te maken.
De TNT kijkt naar hoe teamleden daadwerkelijk bijdragen aan samenwerking, besluitvorming, actie en reflectie. En hoe dit samenhangt met de context waarin het team opereert. De teamrollen worden ingedeeld in voorkeursrollen, beheersbare rollen en minst gewenste rollen. Deze indeling helpt teams om beter te begrijpen hoe ieders bijdrage eruitziet, waar kansen liggen om elkaar aan te vullen en welke valkuilen er kunnen ontstaan bij een onevenwichtige rolverdeling.
Hierdoor vinden wij wel dat de Teamrollen Navigatie Test beter is dan die van Belbin. Maar dat is ook wel logisch, want waarom zouden we zoveel tijd, moeite en geld steken in een test die inferieur is aan een al bestaande test?
Uiteraard is het niet zo heel erg belangrijk wat wij van Het Teamcoach Bureau van de Teamrollen Navigatie Test vinden. Het is veel belangrijker wat jij ervan vindt. Dus twijfel je nog? Neem gerust contact op of lees alle informatie op teamtest.
