Welke positie pak je om goed samen te werken?
Als iedereen echt zijn eigen rol pakt, samen naar hetzelfde doel, dan kun je het beste samenwerken. Wat niet werkt is al mensen gaan doen alsof ze een andere rol hebben, omdat ze die fijner/leuker/gezelliger/beter vinden. Want dan haal je daar nooit het optimale uit.
Welke teamrollen zijn er allemaal?
Er zijn allerlei manier om teamrollen uit te leggen. Wij hebben bij Het Teamcoach Bureau de Teamrollen Navigatie Test ontwikkeld, samen met gecertificeerde teamcoaches en organisatiepsychologen.
De 9 teamrollen die wij benoemen – met de Kapitein als tiende – verdelen we onder in de doeners, de denkers en de voelers. In ieder team wil je idealiter een mix hebben van Team Actie, Team Spirit en Team Brein.
Team Actie bestaat uit:
– De Piraat,
– De Zeiltrimmer,
– De Veiligheidsofficier.
Team Spirit bestaat uit:
– De Matroos,
– De Steward,
– De Schipper.
Team Brein bestaat uit:
– De Cartograaf,
– De Machinist,
– De Kraaiennestofficier.
Alle rollen worden toegelicht in de gelinkte artikelen, dus om dit artikel niet te lang te maken slaan we die herhaling even over.
Welke rol kan een teamcoach het beste hebben?
Deze hele goede vraag werd me laatst gesteld. Het hangt er een beetje vanaf waar je staat als teamcoach. Een Piraat heeft bijvoorbeeld altijd het doel – het goud – voor het team voor ogen. Voor andere teams is een Veiligheidsofficier weer passender. Bij Het Teamcoach Bureau zorgen we er altijd voor dat we de juiste teamcoach inzetten die het beste bij de hulpvraag past. Een goede teamcoach weet ook precies wanneer hij of zij welke rolkwaliteiten moet inzetten. Dus een goede teamcoach zit niet zo snel vast in een rol, maar is multi-inzetbaar.
Een Matroos is juist weer een hele goede rol voor een teamleider. In het boek “Het favoriete k*t-gevoel van je team” ontdek je uit welk subteam jij komt als teamleider en wat je krachten en je valkuilen dan zijn. Dit kun je natuurlijk ook ontdekken met de Teamrollen Navigatie Test of met een teamcoachingstraject.
Vergis je niet! Een teamleider met welke teamrol dan ook is prima. Zolang je als teamleider maar weet welke twee rollen bij jou het sterkste aanwezig zijn en wat dit betekent voor jouw leiderschapsstijl. Met die kennis en dit zelfinzicht kun je je team veel beter gaan aansturen en weet je precies wat jouw krachten en valkuilen zijn.
Wat zijn voorkeursrollen?
Uit de TNT komen voor ieder teamlid twee voorkeursrollen. De eerste ben je het allerliefst, maar de tweede vind je waarschijnlijk ook heel prettig. In de ene situatie vind je de krachten van de ene rol het prettigst, in de andere situatie kun je de andere rol het beste toepassen.
Dus stel dat je met 8 mensen in een team zit, dan ben je eigenlijk met 16 rollen. Je moet dit niet al te strak toepassen, het gaat echt meer over voorkeuren, communicatiestijlen, valkuilen in verschillende situaties en hoe je beter kunt samenwerken.
Waar deze uitslag ook heel handig voor is, is om als teamleider te kunnen bepalen van welke teamrollen je wellicht een overschot hebt, en welke ontbreken. 7 Piraten en 1 Zeiltrimmer in je team is misschien niet heel handig. Idealiter zou iedere rol minimaal 1x vervuld moeten worden, maar dit hangt er ook sterk vanaf of je een Actie, Brein of Spirit-gericht team hebt (hier leg ik meer over uit in mijn boek “Het favoriete k*t-gevoel van teams).
Wat zegt een rol over jou persoonlijk?
Een rol zegt vooral iets over welk gedrag je vaak laat zien in een team. En welk gedrag jij fijn vindt in een team. De een focust vooral op de samenwerking, een ander houdt van actie ondernemen en zorgen dat het team vooruitkomt. En weer een ander wil alles overdenken en uitzoeken.
Wij zien in vergederingen vaak dat het niet helemaal lekker gaat. Om een vergadering goed te kunnen doorlopen zijn 3 fases nodig:
– Je moet eerst alle informatie goed op tafel krijgen om te bekijken waar de vergadering over gaat.
– Vervolgens ga je kijken naar de opties en wat de plussen en minnen zijn.
– De laatste fase is om het besluit daadwerkelijk te nemen en te beslissen wie wat gaat doen.
Afhankelijk van welke teamrollen er voorkomen in het team, heeft iedereen een andere voorkeur voor een specifieke fase. Sommigen vinden het héérlijk om constant alle informatie bij elkaar te verzamelen en als een soort bibliotheek alle informatie op te slurpen. Anderen vinden het juist heel fijn om er alleen maar voor te zorgen dat er harmonie is. Ze sussen conflicten en houden het gezellig. En er zijn natuurlijk mensen die alleen maar actie willen ondernemen, zonder dat er nog goed over de koers is nagedacht. Dus onder andere het gedrag dat iemand laat zien in zo’n vergadering, is eigenlijk de rol die ze hebben.
Een team van kopieën
Een ander probleem dat we vaak zien in teams is dat een teamleider of directeur een team heeft samengesteld met rollen die op zijn of haar eigen rol lijken. Iedereen vindt het fijn om te werken met mensen die op hem of haar lijken, dus mensen die eigenlijk net zo zijn als jijzelf. Daardoor word je al snel kritisch op mensen die net een beetje anders zijn dan jij.
Door te onderzoeken wat een andere rol toevoegt en bijdraagt aan het team, creëer je ook oprechte diversiteit die je team verder gaat brengen. Tijdens een vergadering ontstaat er vaak conflict vanuit onbegrip naar andere teamrollen toe. Bij een klein verschil in gedrag of opvatting, kan een meningsverschil al snel uit de hand lopen, omdat mensen elkaar niet goed begrijpen. Je kunt elkaar beter leren waarderen en samenwerken als je elkaar beter kent en begrijpt.
Zijn alle teamrollen nodig?
Ja. In een ideaal team heb je lekker veel diversiteit, dus zijn alle rollen minimaal 1x aanwezig. Als je als teamleider ontdekt dat er een rol ontbreekt, ga dan eens in gesprek met je team om te vragen of ze herkennen dat die rol ontbreekt. Als dat zo is, kun je bespreken of je een nieuw iemand bij het team moet betrekken, of dat er misschien al iemand in het bestaande team is met de missende rol als tweede of zelfs derde rol. Diegene zou dan, in situaties waarin het nodig is, die rol kunnen vervullen.
Een voorbeeld: in een team worden er niet snel knopen doorgehakt. Iedereen in het team komt vooral uit Team Brein en Team Spirit. Dat kan. Is ook niet per se erg. Maar wel lastig op het moment dat er een beslissing moet worden genomen. Als de teamleider en de rest van het team herkennen dat dit een bottleneck is, dan kan een iemand uit het team worden gevraagd om zijn tweede of derde rol, die wel uit Team Actie komt, wat vaker in te zetten. De situatie moet voor diegene natuurlijk wel prettig voelen, dus maak daar onderling duidelijke afspraken over. Zo maak je gebruik van diversiteit. Want dat is wat een team nodig heeft.
Veel gedrag van teamrollen kun je als teamleider verzamelen op de vloer. Wil je een goed overzicht van de rollen, hoe ze samenhangen en hoe je ze beter inzet? Pre-order dan nu mijn boek “Het favoriete k*t-gevoel van teams” of boek de Teamrollen Navigatie Test op hetteamcoachbureau.nl
